کاوشی نو در مسئله حضور اجتماعی زنان (اشتراط جنسیت تصدی امور ولایی، قضایی و اجرایی)
47 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 0
تعداد جلد : 1
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
شماره چاپ : 1
زبان : فارسی
جایگاهِ مسئولیت‌های اجرایی، مدیریتی و ولایی از وظایف خطیری است که سرنوشت عدة زیادی از مردم، به آن بستگی دارد؛ گاه یک تصمیم‌گیری کسی که در منصب بالای اجرایی، مدیریتی یا ولایی قرار دارد، تا چندین سال، زندگی مردم را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. با توجه به همین حساسیت است که پیروانِ مکاتب مختلف الهی و غیرالهی، برای تصدیِ این مناصب حساس و کلیدی، شرایط مختلفی تعیین می‌کنند. در دین اسلام نیز شرایط متعددی برای تصدی پُست‌های کلیدی، مطرح شده است که فقیهان به عنوانِ تشخیص‌دهندگانِ نظر شریعت مقدس، در کتب و نوشته‌هایشان به انعکاس آن روی آورده‌اند. این نوشتار از دو فصل تشکیل شده است؛ در فصل یکم، به کلیاتِ مورد نیاز اشاره می‌شود و دیدگاهِ اسلام به مسائل مختلف روشن می‌گردد. مهم‌ترین مفاهیمِ مطرح شده در این فصل، دیدگاهِ شریعت به مقوله‌های عدالت، بانوان، خانواده و مسئولیت‌پذیری است. در فصل دوم، که دلیلِ اصلی این خامه‌زنی خام است، به بررسی حکمِ فقهی تصدی‌گری امور اجرایی، مدیریتی و ولایی توسط بانوان پرداخته‌ام. بسیاری از فقیهان بر این باورند که یکی از شرایطِ شارع مقدس برای تصدی‌گری امور کلیدی، «رجولیت» است؛ این فقیهان برای اثبات چنین شرطی، به تناسب هر موضوع، ادلة متنوعِ نقلی و لُبّی (غیر لفظی) ارائه کرده‌اند. در این بخش از نوشتار ضمنِ اشاره به ادلة این دسته از فقیهان و اندیشوران اسلامی، به بررسی آنها پرداخته‌ام. در مقامِ بررسیِ ادله، از اقوالِ صاحب‌نظرانِ مخالف نظر مشهور بهره برده‌ام. با توجه به اینکه ادلة اقامه شده برای اشتراطِ رجولیت، ناکافی است؛ باید به سیرة معصومان(ع) و اصلِ «مشارکت همگانی در امور» تمسک کرد و به جوازِ تصدی‌گری بانوان معتقد شد. در واقع از سوی شریعت هیچ دلیلِ معتبری بر منعِ بانوان از تصدیِ پُست‌های اجرایی، مدیریتی و ولایی اقامه نشده است، حتی از برخی موارد می‌توان استفاده کرد که بانوان از همان ابتدایِ عصرِ اسلام در امور سیاسی و اجرایی و نظامی مشارکت فعال داشته‌اند. پس اگر بانویی، دیگر شرایطِ تصدی‌گری امور اجرا، مدیریت و ولایت را داشته باشد، می‌تواند به این امر مبادرت ورزد. البته اگرچه از لحاظ شرع مقدس برای تصدی‌گری بانوان وجود ندارد، اما با توجه به نقش خانواده و حساسیتِ جایگاهِ مادری و همسری، لازم است بانوان در انتخابِ امور اجرایی، مدیریتی و ولایی، به گونه‌ای عمل کنند که به آن جایگاه لطمه وارد نشود و همچنین به حرمتِ ویژة بانوی مسلمان نیز لطمه وارد نشود.