جریان خلقت حضرت آدم تماما در زمین اتفاق افتاده است
68 بازدید
تاریخ ارائه : 5/14/2014 8:56:00 AM
موضوع: تفسیر

به گزارش خبرنگار شفقنا (پایگاه بین‌المللی همکاری‌های خبری شیعه) حضرت آیت‌الله العظمی جوادی آملی در ادامه سلسله جلسات درس تفسیر خود در تفسیر آیات 27 تا 34 سوره مبارکه «ص» روز دوشنبه ،22 اردیبهشت ماه، بیان کرد: قصه‌هایی که قرآن کریم برای تثبیت اصول ادعایی خود بعد از برهان نقل می‌کند برخی از آنها واقعیت خارجی است که در خارج اتفاق افتاده است برخی از آنها مورد اختلاف نظر است بین مفسران که عده‌ای از مفسران آن را بر جریان عادی حمل می‌کنند عده‌ای آن را بر جریان تمثل نقل می‌کنند. قصه حضرت آدم، داوود، سلیمان و حضرت ابراهیم از جمله مواردی است که مورد اختلاف نظر بین مفسران است. برخی بر جریان ظاهری حمل کرده‌اند برخی آن را به صورت تمثل تفسیر کردند. در جریان حضرت مریم خداوند صریحا اشاره کرده است که آن حالت تمثل است « فَأَرْسَلْنَا إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا » در این حالت گاهی فرشته‌های ماموریت خود را ابلاغ می‌کنند نظیر فرشته‌ای که به حضرت مریم فرمود. فرشته‌های دیگر که برای حضرت ابراهیم آمدند برای هم تبشیر پدر شدن ابراهیم و هم تعذیب و انذار برای قوم لوط، آنها با سلام وارد شدند با احترام وارد شدند و مهمانی حضرت را قبول کردند بنابراین اینطور نیست که حکم در همه تمثلات یکسان باشد.

وی افزود: جریان حضرت آدم که سر فصل همه این قصه‌هاست و اختلاف زیادی در واقعی بودن یا تمثلی بودن آن وجود دارد،‌ آنهایی که بر جریان تمثل حمل می‌کنند می‌گویند قبل از خلقت حضرت آدم خدای سبحان به ملائکه فرمود: « نِّي جَاعِلٌ فِي الأَرْضِ خَلِيفَةً» آنها هم سوال استفهامی داشتند نه استنکاری و اعتراضی « قالُواْ أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ». در جریان خلقت نیز خداوند فرمود « فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» از آن به بعد به فرشته‌ها دستور دادیم « فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ فَسَجَدَ الْمَلائِكَةُ كُلُّهُمْ أَجْمَعُونَ» این صحنه در زمین اتفاق افتاد و حضرت آدم به آسمان نرفته بود و کل این خلقت در زمین بود و دستور سجده هم در زمین بود. بعد از اینکه حضرت آدم را آفرید و قبل از جریان سجده کردن « وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء» پیش آمد، خداوند حضرت آدم را در زمین خلق کرد و روح را به او افاضه کرد بعد جریان تعلیم اسماء مطرح شد. در بخش سوم که تعلیم اسماء الهی به آدم و عرضه به ملائکه بود که ملائکه سخن از جهل کردند « ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلاَئِكَةِ فَقَالَ أَنبِئُونِي بِأَسْمَاء هَـؤُلاء» آدم به دستور خدا اسماء الهی را به فرشته‌ها یاد داد، بنابراین حضرت آدم در حد «انباء» (خبر دادن) معلم فرشته‌ها شده بود نه در حد تعلیم و همه اینها در صحنه زمین اتفاق افتاده است. بعد از این جریان خداوند به فرشته‌ها فرمود حالا که فهمیدید حضرت آدم معلم شماست و او توانست اسماء الهی را فرا بگیرد و شما فارق این قدرت بودید به این آدم سجده کنید «وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلاَئِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ» و ابلیس هم جزء ملائکه‌ای بودکه خداوند را عبادت می‌کردند که سجده نکرد. بعد خداوند سبحان نسبت او گفتار اعتراضی آمیزی داشت و فرمود چرا سجده‌ نکردی « قَالَ أَنَاْ خَیْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِی مِن نَّارٍ وَخَلَقْتَهُ مِن طِینٍ» که ابلیس سخن از برتری خود و برتری آتش بر خاک کرد و در نهایت جریان اسکان در بهشت حضرت آدم مطرح شد و امتحان الهی از آنها که فرمود:‌« وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلاَ مِنْهَا رَغَداً حَيْثُ شِئْتُمَا وَلاَ تَقْرَبَا هَـذِهِ الشَّجَرَةَ» که همه اینها در زمین بوده است و در زمین اتفاق افتاده است. پس به نظر برخی از مفسرین کل صحنه خلقت آدم در زمین اتفاده افتاده است و اینطور نبوده که آدم به آسمان برود.

این مفسر قرآن کریم اظهار کرد: تمام جریانات حضرت آدم جریان تمثل را تایید می‌کند و اینطور نیست که حضرت آدم را به آسمان‌ها برای سجده بردند و یا او را به آسمان‌ها برای بهشت بردند اینها که اصلا در قرآن نیست. همه حوادث در زمین اتفاق افتاده است و این تایید می‌کند که کل جریان حضرت آدم به صورت تمثلی و در زمین بوده است. مانند آنچه در جریان حضرت مریم اتفاق افتاده است. اگر انسان این آیات «30 تا 38 سوره بقره» را در سوره بقره ده بار هم بخواند سخن از اینکه آدم به آسمان برود و آنجا این اتفاقات برای او بیافتد نخواهد یافت.

وی افزود: بنابراین جریان تمثیلی حضرت آدم که همه‌اش در زمین اتفاق افتاده است بر اساس آیات سوره بقره چند مقطع دارد اول این است که خداوند می‌خواست در زمین خلیفه قرار دهد و در حقیقت این طلیعه این قصه است. همین خلیفه‌ای که در زمین است مدرسه‌اش را نیز در زمین بود یعنی آدمی که خداوند در زمین خلق کرد در همین زمین تعلیم داد که این مقطع دوم بود. خداوند در مقطع سوم این حقایق اسماء را به فرشته‌ها عرضه کرد و به آنها گفت این‌ها چه هستند و اگر شما راست می‌گویید و می‌توانید خلیفه من باشید بگویید این اسماء چیست و معنای آنها چیست. من با اسماء خود کار می‌کنم و ما نیز با اسماء الهی سر و کار داریم و این که گفته می‌شود ائمه معصومین مظهر اسماء الهی هستند همین است. ما از اسم خدا کمک می‌گیریم به اسم خدا، درست است که بالله توسل می‌کنند بالله متمسک هستیم اما می‌گویم «باسم الله » یعنی با اسم خداوند کار داریم اسم یک لفظ نیست، مفهوم نیست، اعیان خارجی نیست و انبیاء و اولیاء نیز مظاهر اسماء الهی‌ هستند. ما با اسم خداوند زندگی می‌کنیم و با از اسم خداوند کمک می‌گیریم اینکه می‌گوییم یا رازق، یا شافی، یا خالق اینها لفظ هستند و مفهوم دارند و آین دو کار ساز نیستند و مظهر این شافی که اولیاء الهی هستند نیز کار ساز نیستند و اینها وسیله هستند و آن ظاهر است که کار ساز است و ما با او کار داریم. البته این لفظ، این مفهوم، این مصادیق به احترامی که مظهر ظاهر هستند قداستی دارند حتی بدون وضو نمی‌شود دست زد اما آن چه کار ساز است و ارکان عالم را اداره کرده است ظاهر است.  

این مفسر قرآن کریم بیان کرد: آدم در زمین بود که اسماء به فرشته‌ها عرضه شد و آنها از این اسماء چیزی نمی‌دانستند در حالی که آدمی که در زمین بود از این اسماء خبر داشت چرا که خداوند به او تعلیم داده بود و در همین زمین بود که آدم اسماء را در حد تعلیم به فرشته‌ها آموخت. فرشته‌هایی که در ملاء اعلا هستند با آدم زمینی دارند صحبت می‌کنند و در مدرسه آدم زمینی زانو زدند و آدم زمینی اسماء الهی را در حد «انباء» به فرشته‌ها آموزش داد و همه اینها نشان دهنده این تمثل است. جریان هبوط نیز هبوط از تمثل است نه از آسمان به زمین.